In het Nederlands hieronder

Charte des principes

Version du 18 /07/2025

Le Réseau des acteurs de la participation citoyenne en Belgique s’accorde sur un ensemble de principes partagés, visant à conduire et défendre des processus participatifs de qualité, ainsi qu’à établir les bases d’un fonctionnement commun entre ses membres. Cette charte constitue un guide pour l'action du Réseau.

Nos principes pour une participation citoyenne de qualité


1. Inclusivité et Accessibilité

Nous souhaitons promouvoir une participation inclusive, diverse, accessible et ouverte à tous les citoyens et à toutes les citoyennes, y compris les personnes les plus éloignées de la décision publique.

2. Transparence et devoir de suite

Nous défendons des mécanismes participatifs fondés sur la transparence et l’intégrité. Cela implique une communication claire des objectifs, des résultats attendus et des engagements pris par l’institution à l’initiative du processus ainsi qu'un impact réel des contributions citoyennes à tous les niveaux de pouvoir (communal, régional, fédéral).

3. Dialogue

Nous encourageons une culture du dialogue fondée sur l’écoute active, le respect mutuel, l’échange d’idées dans toute leur diversité et la collaboration.

4. Adaptabilité et Innovation

Nous encourageons l’adaptation des dispositifs selon les besoins, le territoire et le niveau de participation citoyenne. Nous soutenons l’innovation et la recherche de nouvelles formes de participation pour répondre aux évolutions des pratiques démocratiques.

5. Impact

Nous soutenons un lien direct et fort entre le processus participatif et le processus de prise de décision politique afin de garantir une influence réelle des citoyens et des citoyennes sur le processus décisionnel. Nous souhaitons mettre en œuvre une participation porteuse de sens et de résultats concrets.

Principes fondateurs de notre collaboration au sein du Réseau


Le Réseau des acteurs de la participation citoyenne en Belgique se veut ouvert et inclusif à une diversité d’acteurs principalement engagés dans le domaine de la participation citoyenne. Les relations entre les membres du réseau reposent sur la loyauté, la transparence, la bienveillance et le respect mutuel. Chaque membre du réseau choisit de parler en son nom dans un espace de parole libre, ce qui n’engage pas forcément son organisme.

Nous construisons ensemble un espace d’échange sûr, où chacun peut partager une information juste sur ses pratiques, ses questionnements et ses apprentissages, dans l’objectif d’une amélioration continue de la participation citoyenne par le dialogue.

Malgré les dynamiques possibles de concurrence ou de conflits d’intérêts, nous choisissons de collaborer dans un esprit de fair-play, de mise en commun pour l’intérêt général, en veillant à ne pas porter atteinte à l’image des autres membres du Réseau.

Ces principes sont les fondements de notre engagement collectif.

Cette charte a été rédigée par les membres du Groupe de travail Plaidoyer.



Handvest van de principes*

Versie van 18/07/2025

Het Netwerk van participatieactoren in België is het eens over een reeks gedeelde principes die tot doel hebben kwalitatieve participatieprocessen te leiden en te verdedigen, en de basis te leggen voor een gemeenschappelijke werking tussen zijn leden. Dit handvest vormt een leidraad voor de activiteiten van het Netwerk.

Onze principes voor kwalitatieve burgerparticipatie


1. Inclusiviteit en toegankelijkheid

We willen inclusieve, diverse en toegankelijke participatie bevorderen die openstaat voor alle burgers, ook voor degenen die het verst verwijderd zijn van de publieke besluitvorming.

2. Transparantie en verantwoordingsplicht

Wij pleiten voor participatiemechanismen die gebaseerd zijn op transparantie en integriteit. Dit houdt in dat de doelstellingen, de verwachte resultaten en de verbintenissen van de instelling die het initiatief voor het proces heeft genomen, duidelijk worden gecommuniceerd en dat de bijdragen van de burgers op alle bestuursniveaus (gemeentelijk, regionaal, federaal) een reële impact hebben.

3. Dialoog

We moedigen een dialoogcultuur aan die gebaseerd is op actief luisteren, wederzijds respect, de uitwisseling van ideeën in al hun diversiteit en samenwerking.

4. Aanpassingsvermogen en innovatie

We moedigen aan om maatregelen aan te passen aan de behoeften, het gebied en de mate van burgerparticipatie. We ondersteunen innovatie en het zoeken naar nieuwe vormen van participatie om in te spelen op veranderingen in democratische praktijken.

5. Impact

We ondersteunen een directe en sterke band tussen het participatieproces en het politieke besluitvormingsproces om een reële invloed van de burgers op het besluitvormingsproces te garanderen. We willen een participatie tot stand brengen die zinvol is en concrete resultaten oplevert.

Grondbeginselen van onze samenwerking binnen het netwerk


Het netwerk van participatieactoren in België wil
open en inclusief zijn voor een verscheidenheid aan actoren die voornamelijk actief zijn op het gebied van burgerparticipatie. De relaties tussen de leden van het netwerk zijn gebaseerd op loyaliteit, transparantie, welwillendheid en wederzijds respect. Elk lid van het netwerk kiest ervoor om in een ruimte van vrije meningsuiting namens zichzelf te spreken, wat niet noodzakelijkerwijs bindend is voor zijn of haar organisatie.

Samen bouwen we aan een veilige uitwisselingsruimte waar iedereen accurate informatie kan delen over zijn praktijken, vragen en leerervaringen, met als doel
een voortdurende verbetering van de burgerparticipatie door middel van dialoog.

Ondanks mogelijke concurrentie of belangenconflicten
kiezen we ervoor om samen te werken in een geest van fair play en samenwerking in het algemeen belang, waarbij we ervoor zorgen dat we het imago van de andere leden van het netwerk niet schaden.

Deze principes vormen de basis van ons collectief engagement.

Dit charter is opgesteld door de leden van de werkgroep Belangenbehartiging.

Commentaar